De kinderen van juf Kiet: een prachtige ode aan de leerkracht

In een tijd waarin het populisme van de PVV, xenofobie en vervreemding de overhand lijken te hebben, brengt De kinderen van juf Kiet licht in de duisternis. Deze prachtige documentaire laat zien dat elk kind recht heeft op geborgenheid, liefde en een veilige thuishaven. Maar vooral ook het recht op goed onderwijs in een nieuw land.

Zichtbare trauma’s

Kinderen zijn de beste acteurs, kijk maar naar de zesdelige NPO-serie Het geheime leven van 4-jarigen. Laat de camera maar draaien: er gebeurt altijd iets onverwachts en spannends. Een dergelijke serie of documentaire staat of valt met een scherp oog voor ‘acteurs’. In documentaire De kinderen van juf Kiet staan vier kinderen in één klas centraal. Het Syrische meisje Haya, eerst stuurs en bang, walst al snel bazig en met de beste bedoelingen over de kleine Leanne met haar flaporen heen. Leanne, die vervolgens verrassend pittig van zich afbijt. Alle meisjes zijn verliefd op de aanbiddelijke Branche uit Macedonië, maar je hart breek bij Syrische Jorj met zijn bolle ogen en zijn Buddy Holly-bril. Jorj lijkt een clown die saboteert en rebelleert. „Moge Allah mijn brein helpen”, fluistert hij als het rekenen niet lukt. Een ettertje, denk je even. Maar juffrouw Kiet gelooft niet in ettertjes.

Oorlogstrauma’s

En wij ook niet langer, wanneer we beseffen hoezeer oorlogstrauma’s de kinderen hebben beschadigd. De zelfhaat achter Jorj zijn dwarse gedoe dringt pas echt goed tot je door als hij in snikken uitbarst voor zijn eigen spiegelbeeld. Het is een memorabel, diep ontroerend moment. Wat je verder ook wilt beweren over asielzoekers, dit zijn mensjes die een aai over hun bol en een mooie sticker nodig hebben. Elk kind heeft het recht om een kind te zijn. Het zet mij aan het denken: is dit allemaal niet ook toe passen op de volwassenen die gevlucht zijn uit oorlogsgebieden? Heeft ethisch gezien niet iedereen recht op geborgenheid, liefde en een veilige thuishaven?

De ideale juffrouw

De makers van de documentaire, Peter en Petra Lataster lieten zich inspireren door de wereldberoemde Franse documentaire Être et avoir. Die gaat over een toegewijde dorpsonderwijzer en zijn klas. Na een oproep vonden ze hun ideale juf: Kiet Engels van basisschool Het Palet in het Brabantse Hapert. Een jaar draaien in haar klas werd gemonteerd tot een commentaarvrije, prachtig observerende documentaire die Être et avoir in alle opzichten overtreft.

Geduldig, lief en kordaat

De context is namelijk relevant en zeer urgent: juffrouw Kiet gaat over een neveninstroomklas met kinderen van asielzoekers. De kinderen van juf Kiet is zeker zo vertederend en onthullend als de Franse film. En de juf (eindeloos geduldig, lief, maar kordaat) is een vondst. Dat haar klas wordt bevolkt door migrantenkinderen, waarvan sommigen flink getraumatiseerd zijn, geeft de film een extra dimensie. Een jaar lang worden ze gevolgd, zonder enig commentaar, wat de kijker uitdaagt met antropologische blik te observeren. En juist dát zet de kijker aan het denken. Het komt, ondanks alle trauma’s, vast wel goed met deze kinderen. Ook dankzij hun fantastische juf. Een betere start in een nieuw land bestaat niet.

Kijken!

De kinderen van juf Kiet is alles wat het moet zijn. Het is een prachtig, filmisch document van een nauwkeurig geobserveerde verandering in het leven van nog hele kleine mensen. Kleine mensen die vaak veel te grote dingen hebben meegemaakt. De kinderen van juf Kiet is echt een parel van een documentaire: subtiel maar krachtig en met een feilloos gevoel voor wat er in kinderhoofden kan omgaan. Een klein monument voor een juf, maar vooral voor haar dappere klas. Deze documentaire zou verplichte kost moeten zijn voor alle fracties in de politiek, maar vooral voor mensen die niet geloven in het opvangen van mensen uit oorlogsgebieden. Te zien in ons filmhuis op vrijdag 3, zaterdag 4, dinsdag 7 en woensdag 8 maart. Kaarten zijn hier te krijgen.